ESG w praktyce MŚP – presja rynku ważniejsza niż regulacje

Choć na dzisiaj polskie MŚP nie są objęte obowiązkiem bezpośredniego raportowania zgodnie z CSRD, presja rynkowa sprawia, że temat ESG staje się coraz bardziej realny. Oczekiwania kontrahentów, banków i innych instytucji finansowych powodują, że warto uporządkować swoje dane i odpowiednie polityki.

Regulacje bankowe jako motor wdrożeń ESG

Od 2025 roku wszystkie banki w UE zostały zobowiązane do oceny ryzyka ESG w procesach kredytowych.
Zgodnie z wytycznymi EBA/GL/2025/01, bank może wymagać od przedsiębiorstwa informacji o:

• zużyciu energii i emisjach gazów cieplarnianych,
• politykach środowiskowych i społecznych,
• planach redukcji negatywnego wpływu firmy na środowisko i otoczenie.

Brak danych ESG może skutkować wyższym ryzykiem kredytowym, a więc trudniejszym dostępem do finansowania. Raport VSME w module kompleksowym (C) odpowiada bezpośrednio na te potrzeby, tworząc spójny pakiet danych ESG, który bank może włączyć do własnej oceny.

VSME jako rozwiązanie systemowe dla MŚP

Standard VSME został opracowany po to, aby umożliwić małym i średnim firmom:

• uporządkowanie danych ESG (moduł B – podstawowy),
• przedstawienie polityk i celów (moduł C – kompleksowy),
• przygotowanie jednolitego zestawu informacji dla banków i klientów.

VSME jest zgodny z logiką ESRS, ale stosuje zasadę proporcjonalności – czyli dostosowuje wymagania do skali i charakteru działalności firmy.

Dlaczego sam moduł podstawowy nie wystarczy

Moduł B opisuje stan obecny, ale nie pokazuje kierunku działań. Banki, instytucje publiczne i duzi kontrahenci potrzebują wiedzieć, czy firma planuje redukcję negatywnego wpływu, zarządza ryzykiem i ma cele ESG.

Moduł C (kompleksowy) uzupełnia te braki, dodając m.in.:

• opis polityk ESG (środowiskowych, społecznych, etycznych),
• cele redukcji emisji i planowane działania,
• analizę ryzyka ESG,
• mechanizmy monitorowania postępu.

Co zyskują MŚP wdrażające VSME

• łatwiejszy dostęp do finansowania,
• lepsze relacje z kontrahentami objętymi CSRD i CSDDD,
• wyższą ocenę wiarygodności w przetargach publicznych,
• gotowość na przyszłe obowiązki regulacyjne,
• uporządkowany system zarządzania ryzykiem i danymi ESG.

Podsumowanie

Polskie MŚP nie są formalnie objęte CSRD ani ESRS, ale brak działań w obszarze ESG może ograniczyć ich konkurencyjność i dostęp do finansowania. VSME to praktyczne narzędzie, które pozwala małym i średnim firmom zacząć raportować w sposób proporcjonalny, zrozumiały i zgodny z oczekiwaniami rynku.

W kolejnych rozdziałach omówimy, jak krok po kroku budować raport ESG zgodny z VSME – zaczynając od B1: Podstawy sporządzenia, czyli sposobu określenia zakresu, jednostki i danych źródłowych raportu.

Spis treści

B1 - Podstawa sporządzenia

Kontakt

Autor:  Damian Gawrysiak, Menedżer ds. wsparcia sprzedaży produktów ESG,  PKO Bank Polski