W tym rozdziale:

• Wyjaśniamy, czym są praktyki, polityki i inicjatywy ESG w rozumieniu VSME.
• Pokazujemy, jak opisać działania firmy w sposób prosty, ale użyteczny dla partnerów finansowych i kontrahentów.
• Tłumaczymy, jak połączyć dotychczasowe praktyki z planami przyszłej transformacji.
• Wskazujemy, jakie informacje warto dodać, aby raport odzwierciedlał kierunek zmian w firmie.

Czym są praktyki, polityki i inicjatywy ESG

W punkcie B2 standardu VSME został opisany się sposób, w jaki firma zarządza wpływem społecznym, środowiskowym i etycznym. Chodzi o to, by przedstawić nie tylko to, co firma robi dziś, ale też co planuje zrobić, by dostosować się do wymogów zrównoważonej gospodarki.

Zgodnie z VSME należy pokazać:

• praktyki – działania stosowane na co dzień (np. segregacja odpadów, oszczędzanie energii),
• polityki – formalne zasady lub dokumenty (np. kodeks etyki, polityka środowiskowa),
• inicjatywy – planowane działania służące transformacji (np. przejście na OZE, redukcja emisji, szkolenia ESG).

Dlaczego punkt B2 ma znaczenie

To właśnie w tym miejscu firma pokazuje, że nie tylko spełnia minimalne wymagania, ale aktywnie uczestniczy w zmianach gospodarczych. Dla interesariuszy, zwłaszcza banków i klientów korporacyjnych, jest to dowód na:

• świadomość ryzyk i szans ESG,
• planowanie długofalowych działań,
• zdolność do adaptacji do aktualnych wymogów rynku i regulacji.

Zgodnie z wytycznymi EBA/GL/2025/01, banki w ocenie ryzyka ESG zwracają uwagę na to,
czy przedsiębiorstwo:

• wdraża działania związane z redukcją wpływu środowiskowego,
• planuje poprawę efektywności energetycznej,
• ma przygotowane plany adaptacyjne do zmian gospodarczych i klimatycznych.

Co pokazać w raporcie – zgodnie z VSME

1. Praktyki ESG (działania utrwalone operacyjnie):
   - segregacja odpadów, oszczędność energii, lokalni dostawcy, recykling materiałów,
   - elastyczne formy pracy, szkolenia z bezpieczeństwa, zasady etyczne,
   - dbałość o uczciwe relacje z partnerami handlowymi.
2. Polityki ESG (zasady formalne):
   - polityka środowiskowa, różnorodności, antymobbingowa, antykorupcyjna,
   - kodeks etyki, procedura zgłaszania nieprawidłowości,
   - regulamin zakupowy lub zasady współpracy z dostawcami.
3. Przyszłe inicjatywy (transformacyjne):
   - wdrożenie energii odnawialnej lub modernizacji energetycznej,
   - ograniczenie emisji lub śladu węglowego,
   - program szkoleń ESG dla pracowników,
   - plan wprowadzenia certyfikacji środowiskowej (ISO 14001, EMAS).

Jak przygotować sekcję krok po kroku

Krok 1. Wypisz obecne działania: spisz, co firma robi systematycznie (nawet jeśli nie jest to formalnie nazwane „ESG”).
Krok 2. Sprawdź, co jest zapisane: zidentyfikuj procedury, regulaminy, polityki.
Krok 3. Dodaj plany rozwojowe: określ działania zaplanowane na 1–3 lata.
Krok 4. Połącz z ryzykami: wskaż, jakie ryzyka (np. energetyczne, kadrowe, reputacyjne) mają być ograniczane dzięki tym działaniom.

Przykład zapisu zgodnego z VSME

W firmie od 2021 r. funkcjonuje system segregacji odpadów oraz oświetlenie LED we wszystkich pomieszczeniach. Od 2023 r. obowiązuje Kodeks Etyki oraz Polityka równego traktowania. W 2024 r. uruchomiono szkolenia dla kierowników dotyczące zasad ESG w procesach zakupowych. Na lata 2025–2026 zaplanowano:

• zakup energii z odnawialnych źródeł (min. 50% zużycia),
• instalację paneli fotowoltaicznych na dachu hali produkcyjnej,
• program redukcji emisji o 15% względem 2023 r.

Powiązanie z ESRS

W ESRS E1–S1–G1 działania, polityki i cele ESG muszą być powiązane z analizą istotności i miernikami postępu. W VSME wystarczy prosty opis obecnych praktyk i przyszłych inicjatyw – bez obowiązku raportowania wskaźników liczbowych. Dzięki temu MŚP może przedstawić realistyczny obraz swoich działań, dostosowany do skali działalności.

Wnioski wdrożeniowe

• B2 to punkt, w którym firma pokazuje swoje zaangażowanie i kierunek zmian.
• Nie trzeba mieć formalnej strategii ESG – wystarczy opis działań i planów.
• Dobrze przygotowana sekcja B2 ułatwia komunikację z bankami i kontrahentami.
• Warto wskazać osobę odpowiedzialną za realizację działań ESG w firmie.
• Jeżeli firma planuje inwestycje (np. w OZE lub modernizację), należy o tym wspomnieć – to sygnał dla partnerów finansowych.

Co warto dodać

Choć VSME nie wymaga tego wprost, warto dopisać krótki akapit o tym, jak działania ESG wpisują się w strategię rozwoju firmy:

„Działania opisane w sekcji B2 stanowią część kierunku rozwoju przedsiębiorstwa w stronę większej efektywności i odpowiedzialności środowiskowej. Firma stopniowo dostosowuje procesy operacyjne do wymogów zrównoważonej gospodarki i oczekiwań partnerów finansowych.”

Taki opis pokazuje spójność między praktyką a planami transformacyjnymi.

Warto wiedzieć

• Dlaczego B2 jest ważne dla banków:
  Z punktu widzenia instytucji finansowych, praktyki ESG świadczą o dojrzałości organizacyjnej i zdolności do zarządzania ryzykiem transformacyjnym. Firmy z opisanymi inicjatywami ESG są postrzegane jako bardziej stabilne i przygotowane na zmiany regulacyjne.
• Jak to wykorzystać w praktyce:
  Warto w raporcie ESG dodać tabelę z trzema kolumnami: praktyki – polityki – inicjatywy.
  Taki układ ułatwia odbiorcom szybkie zrozumienie, które działania już funkcjonują, a które dopiero są planowane.
• Jak unikać błędów:
  Nie należy wymieniać ogólnych haseł typu „dbamy o środowisko” bez przykładu. Każde działanie powinno być konkretne, nawet jeśli niewielkie – np. „wymiana oświetlenia na LED w 2023 r.”

W kolejnym rozdziale przechodzimy do B3 – Energia i emisje gazów cieplarnianych, czyli jak zbierać i prezentować dane o zużyciu energii i emisjach CO₂ w sposób proporcjonalny do skali działalności.

Spis treści

B3 - Energia i emisje gazów cieplarnianych

Kontakt

Autor:  Damian Gawrysiak, Menedżer ds. wsparcia sprzedaży produktów ESG,  PKO Bank Polski