Wyszukiwanie

logo PKO logo Energia Transformacji

Kto ma szanse i co odróżnia Ścieżkę A od Ścieżki B?

Ścieżka A to konkurs dla przedsiębiorstw, które chcą uruchomić lub rozwinąć wytwarzanie technologii krytycznej albo elementu jej łańcucha wartości, przy czym sam projekt musi wnieść na rynek Unii Europejskiej rozwiązanie innowacyjne, najnowocześniejsze lub przełomowe, i to nie w sensie marketingowym, lecz w sensie rzeczywiście dającym się obronić w ocenie merytorycznej – to jest ta różnica.

W Ścieżce B kluczowe było wykazanie, że projekt przyczynia się do ograniczania strategicznych zależności Unii i wzmacnia jej odporność w zakresie łańcuchów dostaw. W Ścieżce A punkt ciężkości jest inny: projekt ma wnieść na rynek UE innowacyjny, najnowocześniejszy lub przełomowy element o znaczącym potencjale gospodarczym. Co istotne, nie wystarczy odwołać się tylko do jednej z tych cech. W praktyce projekt musi wykazać co najmniej 2 z 3:

  • innowacyjność w skali UE,
  • najnowocześniejszy charakter w skali UE,
  • przełomowość w skali UE,

a do tego obowiązkowo wykazać znaczący potencjał gospodarczy na skalę rynku UE.

Kluczowe warunki wejścia

Zanim przedsiębiorca zacznie myśleć o technologii, przewagach czy skali europejskiej, musi sprawdzić, czy w ogóle spełnia podstawowe warunki formalno-biznesowe:

  • działalność wnioskodawcy musi być prowadzona na terytorium Polski.
  • przedsiębiorstwo musi być kontrolowane przez państwo członkowskie UE, państwo EOG albo Szwajcarię lub przez podmiot z tych obszarów.
  • przedsiębiorca musi mieć zamknięte co najmniej 3 lata obrotowe.
  • średnie przychody z ostatnich 3 zamkniętych lat obrotowych muszą wynosić co najmniej 20% wartości kosztów kwalifikowalnych projektu, a minimalna wartość kosztów kwalifikowalnych w tym konkursie wynosi 10 mln zł. To nie jest konkurs dla spółek bardzo wczesnego etapu ani dla podmiotów bez solidnego zaplecza finansowego.

Co dokładnie musi obejmować projekt?

Najważniejszy warunek rzeczowy brzmi: projekt musi dotyczyć wytwarzania technologii krytycznej albo elementu jej łańcucha wartości, a nie wyłącznie jej zastosowania, montażu, wdrożenia czy użytkowania. Oznacza to sytuację, w której firma zamierza produkować:

  • gotowy produkt będący technologią krytyczną,
  • komponent do takiej technologii,
  • materiał funkcjonalny,
  • urządzenie lub maszynę wykorzystywaną głównie do wytwarzania technologii krytycznej,

Oczywiście pod warunkiem, że dany produkt lub komponent mieści się w katalogu technologii objętych konkursem.

 Projekt nie będzie kwalifikowalny jeśli polega jedynie na:

  • zainstalowaniu technologii końcowej,
  • wdrożeniu gotowego rozwiązania do własnego zakładu,
  • uruchomieniu inwestycji służącej przede wszystkim potrzebom własnym przedsiębiorstwa,
  • zakupie produktu końcowego i jego wykorzystaniu operacyjnym,

STEP Ścieżka A nie finansuje „wytwarzania”, nabycia i uruchomienia technologii jako użytkownik końcowy. Finansuje budowę zdolności przemysłowej do jej produkcji albo produkcji jej kwalifikowanego elementu. Jeżeli projekt dotyczy komponentu, a nie całego produktu końcowego, to ten komponent musi być sensownie osadzony w łańcuchu wartości technologii krytycznej objętej wykazem. Samo twierdzenie, że „nasz element może być kiedyś użyty”, nie jest wystarczające.

Technologia musi być wymieniona w wykazie (stanowiącym załącznik do regulaminu danego konkurusu) – i to dotyczy także komponentu lub produktu

Produkt końcowy albo kwalifikowany komponent musi mieścić się w katalogu technologii objętych konkursem. Jeżeli przedsiębiorca realizuje projekt „w technologii”, ale ta technologia albo jej zasadniczy komponent nie jest objęty wykazem, to nie da się tego obronić.

Najważniejsza różnica wobec Ścieżki B: tu trzeba udowodnić jakość technologii, nie tylko jej znaczenie strategiczne.

Przy Ścieżce B w centrum było pytanie, czy projekt pomaga zmniejszać zależności UE od zewnętrznych dostawców i wzmacnia bezpieczeństwo łańcuchów dostaw. W Ścieżce A ten element może oczywiście działać na plus, ale nie zastępuje wymogu podstawowego. Tutaj trzeba udowodnić, że rozwiązanie jest co najmniej w dwóch wymiarach z trzech szczególnie mocne w skali UE: innowacyjne, najnowocześniejsze lub przełomowe.

Innowacyjność w skali UE

Nie chodzi o to, że rozwiązanie jest nowe dla firmy albo nowe w Polsce. Trzeba wykazać, że wnosi nowość na rynek wewnętrzny UE i określić to mierzalnymi wskaźnikami w stosunku do wyraźnie wskazanych produktów konkurencyjnych.

Najnowocześniejszy charakter

To wymóg, który bywa niedoszacowany, a jest bardzo istotny. Najnowocześniejszy charakter oznacza, że rozwiązanie reprezentuje aktualny najwyższy poziom techniczny lub użytkowy w danym segmencie. Innymi słowy, nie wystarczy, że projekt jest „lepszy niż dotychczas w firmie”. Trzeba wykazać, że parametry, architektura, funkcjonalność, sprawność, precyzja, materiał, sposób wytwarzania albo kombinacja tych cech plasują rozwiązanie bardzo wysoko na tle tego, co jest dostępne lub rozwijane na rynku UE.

Przełomowość

Przełomowość nie oznacza po prostu „dużej poprawy”. To raczej taka zmiana, która może zmienić sposób działania w danym obszarze, otworzyć nowy segment rynku, radykalnie poprawić istotne parametry albo umożliwić zastosowanie wcześniej trudne lub nieopłacalne. Jeśli projekt opiera się na standardowej ewolucji produktu, to nie będzie to wystarczające.

Łańcuch dostaw w Ścieżce A jest istotny, ale w inny sposób niż w Ścieżce B

W Ścieżce B kwestia łańcucha dostaw była centralnym rdzeniem argumentacji. W Ścieżce A łańcuch dostaw nadal ma znaczenie, ale bardziej jako element uzasadnienia potencjału gospodarczego, zastosowania w UE i efektu rynkowego niż jako samodzielna główna przesłanka konkursowa.

Jeżeli projekt dotyczy komponentu, materiału albo wyspecjalizowanego urządzenia do produkcji technologii krytycznej, to trzeba pokazać: 

  • gdzie ten element znajduje się w łańcuchu wartości,
  • jakie ma znaczenie dla produktu końcowego,
  • czy jego zastosowanie jest realistyczne i potrzebne,
  • czy istnieje popyt ze strony producentów w UE,
  • czy rozwiązanie może zostać wdrożone na większą skalę na rynku europejskim.

Znaczący potencjał gospodarczy i realistyczne zastosowanie w skali europejskiej

To kolejny bardzo istotny punkt. Grantodawca oczekuje opisu technologii i pokazania jej realnego potencjału zastosowania rynkowego w skali europejskiej. W praktyce sprawdzi się możliwość opisania takich elementów jak np.: potencjał rynków zbytu, prognozowany wzrost rynku, liczbę zastosowań produktu, liczbę krajów, w których technologia ma być wdrożona lub sprzedawana, udział produktu w obrocie, wzrost eksportu, liczbę klientów i efekt kaskadowy w łańcuchu dostaw.

Ścieżka A nie służy finansowaniu rozwiązań, które wyglądają obiecująco w laboratorium albo u jednego odbiorcy pilotażowego, ale nie mają realistycznej ścieżki zastosowania w kilku krajach UE lub w szerszym segmencie rynku.

W praktyce chodzi o to, czy projekt może wywołać zauważalny efekt wykraczający poza samą firmę: gospodarczy, technologiczny, środowiskowy lub społeczny, i czy ten efekt można sensownie odnieść do poziomu rynku europejskiego.

Wykluczenia, o których trzeba pamiętać

Z konkursu wyłączone są projekty dotyczące działalności związanej z:

  • paliwami kopalnymi — w tym produkcją, przetwarzaniem, transportem, dystrybucją, magazynowaniem lub spalaniem paliw kopalnych ,
  • technologiami i aktywnościami stricte jądrowymi w zakresie wyłączeń przewidzianych w dokumentacji,
  • zastosowaniami wyłącznie militarnymi (dual use może otrzymać wsparcie, ale wtedy trzeba wykazać udział zastosowań cywilnych i wojskowych oraz wskaźniki planowanych przychodów w obu sektorach oddzielnie),
  • co do zasady projekty nastawione na składowanie odpadów nie wpisują się w logikę wsparcia, natomiast przedsięwzięcia z obszaru GOZ, odzysku, ponownego użycia, recyklingu czy zaawansowanego przetwarzania materiałowego mogą być kwalifikowalne.

Paliwa kopalne wykluczone

Paliwa kopalne wykluczają projekt na dwóch poziomach, zarówno celu projektu jak również kosztów. Niekwalifikowalne będą wszystkie koszty urządzeń zasilanych paliwami kopalnymi. To trzeba uwzględnić już na etapie budowania budżetu i koncepcji technicznej inwestycji.

Pomoc publiczna – szczególnie Regionalna Pomoc Inwestycyjna

W konkursie mogą występować różne podstawy udzielania pomocy publicznej, ale z praktycznego punktu widzenia szczególne znaczenie ma RPI, która będzie podstawą finansowania części inwestycyjnej projektu. Oznacza to, że poziom dofinansowania zależy od lokalizacji inwestycji oraz wielkości przedsiębiorstwa – wg mapy pomocy regionalnej. Jest też kilka ograniczeń w związku z tym np. dla dużych przedsiębiorstw w woj. wielkopolskim, dolnośląskim czy mazowieckim stołecznym.

W instrumencie STEP zastosowano podwyższenie intensywności wsparcia o 10 punktów procentowych względem standardowych poziomów wynikających z mapy pomocy regionalnej, z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. Maksymalny poziom dofinansowania może wynieść do 75% (na wybranych obszarach), przy minimalnej wartość kosztów kwalifikowalnych 10 mln zł i nie większych niż 150 mln zł.

Koszty kwalifikowalne w ramach naborów prowadzonych przez PARP to np.: zakup maszyn i urządzeń, nabycie robót i materiałów budowlanych, nabycie wartości niematerialnych i prawnych, zakup gruntów i nieruchomości (limit do 10% wartości projektu ogółem), usługi szkoleniowe i doradcze.

Uzupełnianie wniosku – ważna przewaga proceduralna

Z praktycznego punktu widzenia bardzo cenna jest informacja, że w ramach tego naboru możliwe jest czterokrotne uzupełnianie lub poprawianie wniosku na wezwanie instytucji. To nie znaczy, że można złożyć wniosek niedopracowany i „dopisać go później”, ale daje to większy margines bezpieczeństwa niż w wielu innych konkursach.

Gdzie w Polsce jest największy potencjał do startu w Ścieżce A?

Patrząc na strukturę krajowego przemysłu i katalog wspieranych technologii, największy potencjał w Polsce widać przede wszystkim w kilku obszarach:

  • komponenty dla energetyki, elektryfikacji i automatyki,
  • technologie bateryjne, materiałowe i zaawansowany recykling,
  • pompy ciepła, HVAC i systemy cieplne,
  • technologie wodne i środowiskowe,
  • zaawansowane materiały i technologie produkcji,
  • komponenty dla nowoczesnego transportu i dekarbonizacji przemysłu.

Podsumowanie

Ścieżka A jest konkursem dla firm, które są już na odpowiednim poziomie dojrzałości biznesowej i technologicznej: działają w Polsce, mają właściwą strukturę właścicielską, co najmniej 3 zamknięte lata obrotowe i historię przychodową pozwalającą udźwignąć projekt o wartości minimum 10 mln zł.

Merytorycznie natomiast trzeba wykazać, że projekt dotyczy wytwarzania kwalifikowanej technologii krytycznej lub jej elementu, a rozwiązanie jest w skali UE innowacyjne, najnowocześniejsze albo przełomowe — i to co najmniej w dwóch z tych trzech wymiarów — oraz ma znaczący potencjał gospodarczy.

 

Niniejszy materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Prezentowane treści nie stanowią profesjonalnej porady, w tym opinii prawnej czy finansowej. Wszelkie decyzje podejmowane na jego podstawie powinny być konsultowane z odpowiednimi specjalistami

Nasz ekspert

Maciej Pudo

Senior EU Grants Consultant, Leyton Poland

Autor i kierownik projektów UE z 20-letnim doświadczeniem we współpracy z sektorem prywatnym, publicznym oraz NGO. Specjalizuje się w projektach B+R, inwestycyjnych, środowiskowych i wzorniczych. Autor studiów wykonalności, biznes planów, strategii CSR oraz strategii rozwoju terytorialnego. Wieloletni ekspert merytoryczny oceny wniosków dla ministerstw i instytucji pośredniczących, a także główny kontroler końcowej realizacji projektów. Prelegent dla Business Center Club w Vigo, certyfikaty zarządzania PRINCE2 oraz MAO.

Materiały zamieszczone w serwisie Energia Transformacji mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią opinii prawnej ani doradztwa prawnego lub inwestycyjnego. Wszelkie treści dotyczące regulacji prawnych są aktualne na dzień ich publikacji/aktualizacji i nie przedstawiają oceny podlegania lub niepodlegania przez użytkowników serwisu obowiązkom z nich wynikających. Ocena taka powinna być dokonana przez podmiot zobowiązany w oparciu o przepisy powszechnie obowiązującego prawa.

Wszystkie treści zamieszczone w serwisie są wyrazem oceny autorów w dniu publikacji i mogą ulec zmianie. Żadna część, ani całość materiałów nie może być powielana i rozpowszechniania w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób bez uprzedniej pisemnej zgody PKO Banku Polskiego.