Podsumowanie modułu podstawowego (B)

Cel modułu B

Moduł podstawowy (B) to rdzeń raportowania ESG według standardu VSME. Zawiera zestaw danych i opisów, które każde MŚP może przygotować samodzielnie – bez potrzeby zewnętrznego audytu.
Jego celem jest:

uporządkowanie podstawowych informacji o firmie i jej wpływach ESG,
stworzenie jednolitego, czytelnego dokumentu dla banków, klientów i instytucji publicznych,
ułatwienie wejścia w proces raportowania bez nadmiernych kosztów i formalności.

Moduł B nie zastępuje pełnych wymogów ESRS, ale stanowi pierwszy krok w kierunku dojrzałego raportowania ESG. Umożliwia firmie przygotowanie się do oczekiwań rynku, regulacji unijnych i przyszłych obowiązków raportowych.

Zakres modułu B

Obszar	Zakres ujawnienia	Praktyczne źródła danych
B1	Podstawa sporządzenia raportu	dane rejestrowe, struktura, okres raportowania, CEIDG/KRS
B2	Praktyki, polityki i inicjatywy na rzecz zrównoważonej gospodarki	dokumenty wewnętrzne, notatki, plany działań
B3	Zużycie energii i emisje gazów cieplarnianych	faktury za media, kalkulatory emisji CO₂
B4	Zanieczyszczenia	KOBiZE, pozwolenia środowiskowe, ewidencje emisji
B5	Bioróżnorodność	lokalizacja, decyzje środowiskowe, charakter działalności
B6	Woda	faktury, umowy z dostawcami, dane z liczników
B7	Gospodarka o obiegu zamkniętym (odpady i surowce)	system BDO, karty przekazania odpadów, faktury
B8	Własne zasoby pracownicze – zatrudnienie	dane ZUS, listy płac, ewidencje kadrowe
B9	Własne zasoby pracownicze – zdrowie i bezpieczeństwo pracy	rejestr wypadków, szkolenia, przeglądy BHP
B10	Własne zasoby pracownicze – wynagrodzenia, rokowania zbiorowe i szkolenia	regulaminy, ankiety, dane HR
B11	Wyroki skazujące i grzywny za naruszenie przepisów antykorupcyjnych	oświadczenia, dokumenty prawne, przeglądy zgodności

Dlaczego moduł podstawowy jest potrzebny

Dla firmy:

porządkuje rozproszone dane o działalności i jej wpływach,
ułatwia analizę ryzyk środowiskowych, społecznych i etycznych,
tworzy punkt odniesienia dla przyszłych raportów i planów działań,
wzmacnia pozycję firmy w rozmowach z bankami, kontrahentami i instytucjami publicznymi.

Dla interesariuszy:

pozwala ocenić stabilność i wiarygodność przedsiębiorstwa,
dostarcza informacji potrzebnych do analizy ryzyka ESG,
tworzy wspólny język komunikacji między MŚP a dużymi spółkami objętymi CSRD,
ułatwia bankom i funduszom spełnienie wymogów EBA w zakresie oceny klientów.

Na co zwrócić uwagę

Dane w module B mogą być jakościowe – wystarczy rzetelny opis działań i procedur.
Brak danych to też informacja – należy go jasno uzasadnić (np. „firma nie prowadzi działalności wodochłonnej”).
Raport nie musi mieć rozbudowanej formy – wystarczy logiczna struktura i komplet informacji.
Warto zadbać o powiązania między sekcjami:
- B2 (praktyki) → opis działań,
- B3–B7 (środowisko) → efekty tych działań,
- B8–B10 (pracownicy) → zaangażowanie ludzi,
- B11 (etyka) → zasady, które chronią reputację firmy.

Jak moduł B wspiera relacje biznesowe

Banki – mogą szybko ocenić, czy firma zarządza ryzykiem ESG i jak wpływa to na jej stabilność finansową.
Klienci korporacyjni – uzyskują niezbędne dane do raportów CSRD i oceny łańcucha dostaw.
Instytucje publiczne – mogą łatwo zweryfikować zgodność projektu z zasadami zrównoważonego rozwoju przy ocenie wniosków o dotacje.

Wnioski wdrożeniowe

Moduł podstawowy to minimum, które powinno przygotować każde MŚP chcące być postrzegane jako wiarygodny partner.
Większość danych już istnieje w dokumentach firmowych – kluczowe jest ich uporządkowanie.
Uzupełnienie modułu B o elementy z modułu kompleksowego (C) zwiększa konkurencyjność i dostęp do finansowania.
Największe znaczenie dla interesariuszy mają: B2 (praktyki ESG), B3 (energia i emisje) oraz B11 (etyka i zgodność).

Warto wiedzieć

Moduł B jako narzędzie dla banków:
Zgodnie z wytycznymi EBA/GL/2025/01, dane z modułu B pomagają instytucjom finansowym ocenić ryzyka środowiskowe, społeczne i reputacyjne w portfelu kredytowym.
Jak to wykorzystać w praktyce:
Raport przygotowany w formacie VSME można załączyć do wniosku kredytowego, przetargu publicznego lub oferty partnerskiej. W wielu przypadkach staje się on częścią standardowego procesu oceny kontrahenta.
Jak unikać błędów:
Nie należy ograniczać się do krótkich haseł. Lepszy jest prosty, rzeczowy opis niż lista pustych deklaracji.
Każdy punkt raportu powinien mieć źródło danych i osobę odpowiedzialną w firmie.

Co dalej

Jeśli Twoja firma:

planuje pozyskać finansowanie na działania środowiskowe lub inwestycje w efektywność energetyczną,
współpracuje z dużymi spółkami objętymi CSRD,
uczestniczy w przetargach publicznych lub ubiega się o dotacje,
buduje długofalową reputację odpowiedzialnego partnera –

…powinna rozważyć przejście do modułu kompleksowego (C).

Tam raportowanie poszerza się o cele, ryzyka, transformację klimatyczną i polityki z zakresu praw człowieka. To właśnie te elementy stają się dziś przewagą konkurencyjną w relacjach z rynkiem i poszukiwaniem odpowiedniego źródła finansowania.

Spis treści

Kontakt

Autor: Damian Gawrysiak, Menedżer ds. wsparcia sprzedaży produktów ESG, PKO Bank Polski