W tym rozdziale…

• Wyjaśniamy, jak ustalać cele redukcji emisji gazów cieplarnianych (GHG) zgodnie z modułem C3 standardu VSME.
• Pokazujemy, jak połączyć cele emisyjne z planami transformacji energetycznej firmy.
• Wskazujemy, jak przygotować dane i jak prezentować postęp w sposób zrozumiały.
• Tłumaczymy, dlaczego nawet prosty cel redukcyjny zwiększa wiarygodność raportu.

Czym jest punkt C3 według VSME

Punkt C3 rozwija informacje z modułu podstawowego (B3), które dotyczyły zużycia energii i emisji gazów cieplarnianych. Na poziomie kompleksowym VSME skupia się na zarządzaniu zmianą – a więc na planowaniu redukcji emisji oraz określeniu kierunku transformacji klimatycznej przedsiębiorstwa.

Zgodnie ze standardem firma powinna ujawnić:

1. przyjęte cele redukcji emisji gazów cieplarnianych (CO₂e),
2. działania, które mają umożliwić ich osiągnięcie,
3. okres realizacji (krótkoterminowy, średnioterminowy, długoterminowy),
4. sposób monitorowania postępów.

Celem tego punktu jest pokazanie, że przedsiębiorstwo rozumie swój wpływ na klimat i potrafi go systematycznie ograniczać – nawet jeśli nie prowadzi pełnej i szczegółowej kalkulacji emisji.

Dlaczego warto określać cele redukcyjne

W module C3 chodzi nie tylko o dane, ale o intencję i kierunek działań. Ustalenie celu redukcji emisji:

• porządkuje działania firmy i pozwala mierzyć efekty transformacji,
• pokazuje partnerom biznesowym, że firma świadomie zarządza ryzykiem klimatycznym,
• pozwala wykorzystać dane z raportu w rozmowach o finansowaniu lub dotacjach,
• przygotowuje firmę na przyszłe regulacje i rosnące oczekiwania rynku.

Dla większości MŚP wystarczy prosty, mierzalny cel – np. „redukcja emisji CO₂e o 20% do 2027 r.” – poparty kilkoma działaniami operacyjnymi.

Jak ustalić cel redukcji emisji – krok po kroku

Krok 1. Ustal punkt odniesienia (rok bazowy)

• Wybierz rok, dla którego masz dane o zużyciu energii i emisjach (np. 2023).
• Jeśli dane są niepełne, można zastosować wiarygodne szacunki oparte na fakturach lub wskaźnikach KOBiZE.

Krok 2. Określ poziom redukcji i horyzont czasowy

• Przyjmij realistyczny cel, możliwy do osiągnięcia w 3–5 lat.
• Dla większości MŚP typowy poziom redukcji to może być 10–30%.
• W razie potrzeby rozdziel cel na emisje bezpośrednie (Zakres 1) i pośrednie (Zakres 2).

Krok 3. Zdefiniuj działania, które pozwolą osiągnąć cel

• modernizacja źródeł energii i oświetlenia,
• inwestycje w odnawialne źródła energii (np. fotowoltaika),
• wymiana floty transportowej lub wdrożenie eco-drivingu,
• optymalizacja procesów technologicznych i logistyki.

Krok 4. Określ sposób monitorowania postępów

• aktualizuj dane o zużyciu energii np. raz w roku,
• porównuj je z rokiem bazowym,
• raportuj zmiany procentowo lub opisowo, np. „osiągnięto 60% niższe zużycie względem 2023 r.”.

Jak powiązać cele z planem transformacji

VSME zachęca, by cele redukcyjne łączyć z działaniami inwestycyjnymi, które realnie zmniejszają emisje.
Dobrze, jeśli plan redukcji jest częścią szerszego planu transformacji klimatycznej.

Poniższa tabela może posłużyć jako wzór prezentacji danych:

 Przykład zapisu zgodnego z C3

„Firma ABC Sp. z o.o. przyjęła rok 2023 jako rok bazowy, w którym całkowite emisje wyniosły 52,4 t CO₂e.
Celem firmy jest redukcja emisji o 25% do końca 2027 roku poprzez:

1. modernizację systemu oświetlenia LED w halach produkcyjnych,
2. instalację fotowoltaiczną o mocy 40 kWp,
3. wprowadzenie programu eco-drivingu dla kierowców.

Postęp będzie monitorowany corocznie, a dane aktualizowane w raporcie ESG. W 2026 roku planowany jest ponowny przegląd efektywności energetycznej w celu weryfikacji postępów.”

Jak wygląda to w ESRS

W standardzie ESRS (E1 – Zmiana klimatu) wymagane jest szczegółowe raportowanie emisji w trzech zakresach, wraz z planem osiągnięcia neutralności klimatycznej. VSME przyjmuje podejście proporcjonalne:

• skupia się na emisjach, które firma może realnie zmierzyć lub oszacować,
• nie wymaga pełnej inwentaryzacji łańcucha dostaw,
• dopuszcza opis celów jakościowych, jeśli brakuje danych liczbowych.

Warto wiedzieć

• Cele redukcyjne można wyrażać procentowo, liczbowo lub opisowo – ważne, by były spójne z planami inwestycyjnymi.
• Nawet małe cele (np. -10% w 3 lata) pokazują partnerom, że firma rozumie wpływ swojej działalności na klimat.
• Warto wskazać, jak realizacja celu przełoży się na oszczędności finansowe lub stabilność produkcji.
• Dane można uzyskać z faktur za energię, pomiarów liczników lub prostych kalkulatorów emisji.

Wnioski wdrożeniowe

1. C3 to praktyczny element raportu – pokazuje kierunek rozwoju i dojrzałość organizacyjną firmy.
2. Ustalony cel redukcji powinien być realistyczny i powiązany z konkretnymi działaniami.
3. Regularne aktualizowanie danych o emisjach ułatwia komunikację z bankami i kontrahentami.
4. Firmy planujące inwestycje w efektywność energetyczną lub OZE mogą wykorzystać dane z C3 przy ubieganiu się o dotacje i kredyty ekologiczne.

Co dalej?

W kolejnym rozdziale C4 – Ryzyka związane z klimatem, pokażemy, jak identyfikować, oceniać i opisywać ryzyka klimatyczne w sposób proporcjonalny do skali działalności MŚP. Pokażemy również, jak takie ryzyka wpływają na decyzje biznesowe i finansowe oraz jak je przedstawić w raporcie VSME.

Spis treści

C4. Ryzyka związane z klimatem

Kontakt

Autor:  Damian Gawrysiak, Menedżer ds. wsparcia sprzedaży produktów ESG,  PKO Bank Polski