Wyszukiwanie
Z tego artykułu dowiesz się:
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), od lat stawia sobie za cel wsparcie krajowych przedsiębiorstw w poprawie efektywności energetycznej i stymuluje transformację energetyczną kraju. Druga połowa 2026 roku i 2027 rok to kolejna fala naborów, które mogą skutecznie wesprzeć finansowo twoją inwestycję.
Polska przechodzi przez okres transformacji energetycznej, a jednym z kluczowych jej elementów jest przemysł i ciepło w nim wykorzystywane oraz ciepłownictwo systemowe. Urząd Regulacji Energetyki w raporcie „Energetyka cieplna w liczbach” (Warszawa, listopad 2025) określa, że w 2024 roku węgiel odpowiadał za ponad 57% produkowanego ciepła systemowego, rentowność branży jest ujemna, a potrzeby inwestycyjne samej tylko branży ciepłowniczej do 2050 roku szacuje się na nawet 466 mld. złotych. Jednocześnie udział odnawialnych źródeł energii (OZE) w ciepłownictwie musi wzrosnąć z obecnych 20% do ponad 36% już w 2030 roku, co wynika z Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r. zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001, rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE w zakresie promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylająca dyrektywę Rady (UE) 2015/652. Ciepłownictwo systemowe oraz przemysł, szczególnie przemysł energochłonny musi być rozpatrywany łącznie, ponieważ synergia w planowaniu rozwoju obu dziedzin może pozwolić na osiągnięcie najlepszych efektów energetycznych w obu obszarach.
Odpowiedzią na potrzeby rynku i założone cele klimatyczne są nadchodzące w drugiej połowie 2026 roku nabory dotacyjne. Nabory ukierunkowane są na inwestycje w szeroko pojętym obszarze energetyki. NFOŚiGW planuje wydać łącznie prawie 10 miliardów złotych na inwestycje związane z kogeneracją, odnawialnymi źródłami energii, a także skierować je w kierunku ciepłownictwa systemowego. W najbliższym czasie NFOŚiGW planuje prowadzić 7 naborów o podobnej tematyce skierowanych do różnych odbiorców.
NFOŚiGW w połowie 2026 roku zintensyfikował pracę nad uruchomieniem szeregu naborów (głównie dotacyjnych), skierowanych dla dużej grupy odbiorców. Nabory te są bardzo precyzyjnie skonstruowane, a fundusz skutecznie zawęża rodzaje inwestycji, które mogą zostać zrealizowane ze wsparciem przez poszczególnych beneficjentów. Planowane programy NFOŚiGW skoncentrowane są na kilku głównych obszarach:
Priorytetem naborów jest zapewnienie ograniczenia emisji CO2 do otoczenia, poprzez minimalizowanie wykorzystania paliw kopalnych, redukcję zużycia energii pierwotnej, czy wykorzystanie energii odpadowej (w szczególności ciepła odpadowego). Dodatkowo kluczowe, jest zadbanie o stabilność systemu elektroenergetycznego i sieci ciepłowniczych. Świadczą o tym rozbudowane wymagania osiągnięcia progów autokonsumpcji energii, progów produkcji ciepła na potrzeby innych odbiorców sieci ciepłowniczych oraz promowanie magazynów energii zintegrowanych ze źródłem wytwórczym i do niego dopasowanych mocą i pojemnością.
To nie są programy dla dowolnych inwestycji infrastrukturalnych. Projekt musi wpisywać się w konkretny cel środowiskowy i energetyczny, a cel ten trzeba będzie precyzyjnie przedstawić w dokumentacji konkursowej. Opłacalność finansową należy udowodnić poprzez szczegółową analizę ekonomiczną, przy jednoczesnym wykazaniu solidnych założeń technicznych w modelu finansowym i studium wykonalności.
Patrząc na wszystkie nadchodzące nabory, pula beneficjentów jest bardzo szeroka, a z programów mogą skorzystać m.in.:
Praktyka nie jest jednak tak kolorowa. Każdy nabór ma własne warunki. Różnice dotyczą między innymi typu beneficjenta, wykorzystywanej technologii energetycznej, minimalnej mocy instalacji, sposobu wykorzystania energii i poziomu dofinansowania. Dlatego pierwszym krokiem nie powinno być przygotowywanie wniosku o dofinansowanie, ale sprawdzenie, czy projekt rzeczywiście pasuje do konkretnego programu.
Jednym z najważniejszych sygnałów płynących ze strony NFOŚiGW jest blokowanie inwestycji związanych z paliwami kopalnymi. Inwestycje połączone ze spalaniem węgla są całkowicie wykluczone z możliwości finansowania. Gaz ziemny dopuszczony jest w wybranych programach, ale wymaga od Inwestora zapewnienia zgodności projektu z taksonomią Unii Europejskiej oraz celami klimatycznymi na 2030 i 2050 rok. Oznacza to dodatkowe analizy i większe wymagania dokumentacyjne.
W praktyce dopuszczalność technologii nie zawsze oznacza łatwą kwalifikowalność. Projekt trzeba dobrze uzasadnić technicznie, finansowo i środowiskowo.
Druga połowa 2026 roku może być jednym z najważniejszych momentów dla firm planujących inwestycje w energetykę, ciepłownictwo, OZE i efektywność energetyczną. Mimo, że NFOŚiGW planuje uruchomienie kilku dużych naborów, których łączna wartość liczona jest w miliardach złotych, to nie oznacza prostego pozyskania finansowania. Programy są skierowane do projektów, które realnie wspierają transformację energetyczną: ograniczają emisję szkodliwych substancji do środowiska, poprawiają efektywność energetyczną procesów, zwiększają udział OZE lub pozwalają odejść od paliw wysokoemisyjnych. Wszystkie inwestycje muszą być uzasadnione finansowo.
Każdy nabór wymaga podczas składania wniosku wykazania, że inwestycja jest przemyślana i posiada co najmniej podstawową gotowość do realizacji, to znaczy pozyskane zostały kluczowe zgody wymagane prawnie. Największą przewagę będą mieli Wnioskodawcy, którzy nie czekają na ostatni moment i nie dopasowują projektu pod dofinansowanie, tylko szukają wsparcia finansowego dla strategicznych inwestycji w obrębie energetyki i swojej działalności. Przygotowanie dokumentacji dla inwestycji energetycznej wymaga czasu, wiedzy i doświadczenia, a część naborów rusza w drugiej połowie 2026 roku. Przed startem naboru należy zweryfikować:
Braki w dokumentacji mogą być większym problemem niż konkurencja w naborze. W projektach energetycznych liczy się nie tylko pomysł, ale gotowość do realizacji.
Nabory NFOŚiGW planowane w drugiej połowie 2026 rok mogą być jedną z ostatnich tak szerokich szans na pozyskanie dotacji dla inwestycji energetycznych w obecnej perspektywie finansowej Unii Europejskiej. Jednocześnie będą to programy wymagające i mocno powiązane z celami klimatycznymi. Firmy, które mają już koncepcję inwestycji w OZE, kogenerację, ciepło odpadowe lub modernizację źródeł energii, powinny jak najszybciej sprawdzić kwalifikowalność projektu.
W kolejnych odsłonach serii naszych artykułów przedstawimy szczegółowe informacje o planowanych naborach, a jeśli już dzisiaj wiesz, że planowane nabory mogą być dla Ciebie, sprawdź możliwości finansowania przed startem naborów.
Nasz ekspert
Piotr Robakowski
Senior EU Grants Consultant
Doświadczony konsultant w obszarze energetyki i funduszy publicznych. Specjalizuje się w doradztwie dla firm w zakresie pozyskiwania dotacji, efektywności energetycznej, audytach energetycznych i rozliczaniu ulg podatkowych. Łączy szeroką wiedzę inżynierską i energetyczną z praktyką przygotowania wniosków o pomoc publiczną, studiów wykonalności oraz dokumentacji technicznej. Inżynier mechanik z uprawnieniami ŚChEB, SEP G1 (E+D) i G2 (E), Certyfikowany PM Agile
Materiały zamieszczone w serwisie Energia Transformacji mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią opinii prawnej ani doradztwa prawnego lub inwestycyjnego. Wszelkie treści dotyczące regulacji prawnych są aktualne na dzień ich publikacji/aktualizacji i nie przedstawiają oceny podlegania lub niepodlegania przez użytkowników serwisu obowiązkom z nich wynikających. Ocena taka powinna być dokonana przez podmiot zobowiązany w oparciu o przepisy powszechnie obowiązującego prawa.
Wszystkie treści zamieszczone w serwisie są wyrazem oceny autorów w dniu publikacji i mogą ulec zmianie. Żadna część, ani całość materiałów nie może być powielana i rozpowszechniania w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób bez uprzedniej pisemnej zgody PKO Banku Polskiego.
