Zmiany w Ścieżce SMART 2026: Koniec modułowości i powrót do korzeni

Nowy harmonogram i zasady przyjęte przez Komitet Monitorujący wskazują na systemową przebudowę instrumentu. Zamiast jednego, wielowątkowego projektu, wracamy do logiki znanej z dawnej „Szybkiej Ścieżki”: prostszych, precyzyjnie ukierunkowanych konkursów.

1. Koniec z „wszystkim w jednym wniosku”

Największą zmianą jest likwidacja struktury modułowej. Do końca 2025 roku przedsiębiorca mógł w jednej aplikacji zaplanować całą drogę: od prac B+R, przez wdrożenie innowacji, aż po wyjazd na targi i szkolenia pracowników.

Od 2026 roku system zostaje rozdzielony na dwa niezależne strumienie:

• Projekty B+R: Konkursy wyłącznie na prace badawczo-rozwojowe
• Wdrożenie innowacji: Osobne konkursy na inwestycje wdrożeniowe (dostępne tylko dla sektora MŚP).

Oznacza to, że nie da się już przejść od laboratorium do linii produkcyjnej w ramach jednej umowy o dofinansowanie. Przedsiębiorcy muszą teraz podejmować strategiczne decyzje: czy aplikują o środki na wymyślenie technologii, czy na jej komercjalizację.

2. Co z cyfryzacją, zazielenieniem i kompetencjami?

Mimo odejścia od struktury modułowej, kwalifikowalne mogą być nadal wydatki związane z cyfryzacją, internacjonalizacją, kompetencjami czy rozwiązaniami ekologicznymi. Natomiast nie stanowią one jednak już odrębnych części projektu, lecz mogą być finansowane wyłącznie jako koszty ściśle zintegrowane i niezbędne do realizacji głównego zadania badawczego lub wdrożeniowego.

Co więcej, w ramach alternatywy dla inwestycji związanych bezpośrednio z cyfryzacją czy zazielenieniem przedsiębiorstwa PARP (Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości) przygotuje preferencyjne pożyczki i tam będą kierowane przedsiębiorstwa.

3. Duże firmy wracają do gry w ramach projektów indywidualnych

To jedna z najbardziej zaskakujących i pozytywnych zmian dla dużego biznesu. W ostatnim roku duże przedsiębiorstwa mogły startować w Ścieżce SMART wyłącznie w konsorcjach (z MŚP lub jednostkami naukowymi).

W 2026 roku duże przedsiębiorstwa odzyskują możliwość samodzielnego aplikowania. NCBR przewidział dla nich dedykowaną rundę na projekty badawczo-rozwojowe. Oczywiście ścieżka konsorcjalna pozostaje otwarta, ale nie jest już przymusem, co znacznie ułatwia ochronę własności intelektualnej i zarządzanie projektem gigantom rynkowym.

4. Harmonogram naborów na 2026 rok

Nowy system wymusza pilnowanie konkretnych dat, ponieważ różne typy projektów startują w różnych terminach.

Zestawienie planowanych terminów:

• MŚP (samodzielnie) – Prace B+R: 26 lutego – 31 marca 2026 (Instytucja: PARP)
• MŚP (samodzielnie) – Wdrożenie innowacji: Kwiecień – Maj 2026 (Instytucja: PARP)
• Duże firmy (samodzielnie) – Prace B+R: 23 marca – 22 maja 2026 (Instytucja: NCBR)
• Konsorcja – Prace B+R: Kwiecień – Czerwiec 2026 (Instytucja: NCBR)

5. Uproszczenia w procesie oceny

Zmiany dotknęły również procedury oceny, która ma być mniej biurokratyczna na starcie:

• Mniej papierologii: Na etapie składania wniosku nie trzeba już przedstawiać pełnego modelu finansowego (dostarcza się je dopiero po I etapie oceny).
• Sito formalne: Pierwszy etap to szybka ocena „TAK/NIE” (czy projekt się kwalifikuje i czy projekt to faktycznie B+R).
• Merytoryka później: Główna dyskusja o innowacyjności i potencjale projektu odbywa się dopiero w II etapie, podczas Panelu Ekspertów, gdzie możliwa jest interakcja i poprawa wniosku.

Podsumowanie: Nowa strategia jest niezbędna

Zmiany w 2026 roku nie są jedynie korektą techniczną. Wymagają one od przedsiębiorców całkowitego przemodelowania podejścia do finansowania. Zamiast budować jeden gigantyczny projekt „na wszystko”, firmy muszą teraz łączyć różne źródła.

Start konkursów już w lutym 2026 r., więc to ostatni dzwonek na dostosowanie planów inwestycyjnych do nowej rzeczywistości Ścieżki SMART.

Autor: Adam Ilków, Menedżer ds. wsparcia sprzedaży produktów ESG, PKO Bank Polski