Nowe wytyczne dla niezależnych jednostek weryfikujących (ITP) w energetyce gazowej

Chodzi o trzy typy działalności związane z wykorzystaniem gazowych paliw kopalnych:

• 4.29 – produkcja energii elektrycznej z gazowych paliw kopalnych,
• 4.30 – wysokosprawna kogeneracja energii cieplnej/chłodniczej i elektrycznej z gazowych paliw kopalnych,
• 4.31 – produkcja energii cieplnej/chłodniczej z gazowych paliw kopalnych w efektywnym systemie ciepłowniczym i chłodniczym.

To właśnie dla tych działalności Taksonomia UE przewiduje szczegółowe techniczne kryteria, które muszą zostać spełnione, aby inwestycje mogły być uznane za zgodne z taksonomią. Bez jednolitych wytycznych dotyczących sposobu ich weryfikacji praktyczne stosowanie tych kryteriów nie byłoby możliwe.

Czym jest ITP w rozumieniu Taksonomii UE?

Uzupełniający akt delegowany (rozporządzenie 2022/1214) wprowadza pojęcie ITP – „independent third party”, czyli niezależnej zewnętrznej jednostki weryfikującej, odpowiedzialnej za potwierdzenie spełnienia TKK dla wskazanych rodzajów działalności.

Aby wdrożyć tę instytucję w polskich realiach Ministerstwo Rozwoju i Technologii powierzyło Polskiemu Centrum Akredytacji (PCA) zadanie uruchomienia programu akredytacji dla jednostek, które będą zajmować się weryfikacją i walidacją TKK. Oznacza to, że na rynku pojawią się formalnie akredytowane podmioty, które będą mogły pełnić funkcję ITP wobec projektów gazowych objętych rozporządzeniem

Wspólna metodyka dla weryfikacji i walidacji TKK

Równolegle opracowano jednolite standardy pracy dla ITP – tak aby ocena projektów w całym sektorze była spójna i przewidywalna.

Metodykę weryfikacji i walidacji przygotowali eksperci z:

• Towarzystwa Gospodarczego Polskie Elektrownie (TGPE),
• Polskiego Towarzystwa Energetyki Cieplnej (PTEC),
• Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie (IGCP),

czyli organizacji zrzeszających największych wytwórców energii elektrycznej i ciepła w Polsce. Jest to kontynuacja prac z 2023 r., kiedy powstał dokument „Analiza przepisów Taksonomii UE do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1214 i rekomendacje wdrożeniowe”.

Nowa metodyka określa m.in.:

• jakie dane i dokumenty powinien przedstawić inwestor,
• jakie obliczenia i analizy musi zweryfikować ITP,
• jak rozumieć walidację (potwierdzenie spełnienia TKK dla planowanej inwestycji – „na przyszłość”),
• jak rozumieć weryfikację (potwierdzenie spełnienia TKK dla już zrealizowanych projektów).

Uzgodnienie z administracją i włączenie do programu PCA

Opracowanie zostało skonsultowane i uzgodnione z kluczowymi instytucjami publicznymi, w tym:

• Ministerstwem Energii,
• Ministerstwem Klimatu i Środowiska,
• Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Metodyka ma zostać włączona jako element programu akredytacji prowadzonego przez PCA. W praktyce będzie to punkt odniesienia zarówno dla ITP, jak i dla inwestorów, instytucji finansujących oraz instytucji udzielających pomocy publicznej.

Co to oznacza dla rynku?

• Dla inwestorów i spółek energetycznych – jasne zasady, jak przygotować projekt gazowy (4.29–4.31), aby spełniał techniczne kryteria Taksonomii UE i mógł ubiegać się o finansowanie, w tym z pomocą publiczną.
• Dla instytucji finansujących – możliwość opierania decyzji kredytowych i inwestycyjnych na formalnie potwierdzonej zgodności z Taksonomią.
• Dla administracji publicznej i funduszy – narzędzie do oceny, które projekty rzeczywiście spełniają wymagania unijnych regulacji.

Na portalu Energiatransformacji.pl będziemy wracać do tego tematu. A z całym opracowaniem możesz zapoznać się tutaj.

Autor:  Damian Gawrysiak, Menedżer ds. wsparcia sprzedaży produktów ESG,  PKO Bank Polski