EUDR: Kluczowe propozycje zmiany i aktualne terminy

31.10.2025

Rozporządzenie UE w sprawie produktów niepowodujących wylesiania (EUDR) to unijne prawo, którego celem jest zapewnienie, że towary, które kupujemy i sprzedajemy, nie przyczyniają się do niszczenia lasów.

Przepisy dotyczą siedmiu grup surowców i produktów pochodnych: kakao, kawy, soi, oleju palmowego, kauczuku, bydła i drewna.

Mimo że rozporządzenie weszło w życie w 2023 r., kluczowe terminy rozpoczęcia stosowania jego obowiązków były przedmiotem zmian i propozycji upraszczających.

Nowe terminy obowiązywania

W październiku 2025 r. Komisja Europejska zaproponowała zmiany w terminach, które mają pomóc firmom w płynniejszym przejściu na nowe zasady.

Grupa przedsiębiorców	Data rozpoczęcia obowiązków	Dodatkowy okres karencji
Duże i Średnie Firmy	30 grudnia 2025 r.	6 miesięcy na pełne wdrożenie i egzekwowanie kontroli (do 30 czerwca 2026 r.). W tym czasie organy kontrolne mają być bardziej elastyczne.
Mikro i Małe Firmy (MŚP)	30 grudnia 2026 r.	Termin został przesunięty o rok w stosunku do pierwotnych planów, aby dać MŚP więcej czasu na przygotowania.

Uproszczenia

Jedną z najważniejszych propozycji zmian, która ma ogromne znaczenie dla łańcuchów dostaw, jest ograniczenie biurokracji dla firm na dalszych etapach obrotu:

a. Koniec z due diligence

wprowadzono propozycję, aby tylko pierwszy podmiot (operator), który wprowadza dany produkt objęty EUDR na rynek UE, musiał złożyć pełne Oświadczenie o należytej staranności (due diligence statement– DDS) w systemie informatycznym.
firmy handlowe (które udostępniają produkt na rynku, ale nie wprowadzają go jako pierwsze) na dalszych etapach łańcucha dostaw zostaną zwolnione z obowiązku składania własnego DDS. Będą musiały jedynie przechowywać i przekazywać dalej informacje otrzymane od pierwszego operatora. Ma to znacznie odciążyć biurokrację, zwłaszcza w przypadku wielu detalistów.

b. Uproszczenia dla Polski jako kraju niskiego ryzyka

Polska jest obecnie uznawana za kraj niskiego ryzyka w kontekście pozyskiwania drewna (jeden z objętych EUDR surowców). Ma to dwie duże zalety:

firmy, które pozyskują towary lub produkty pochodne (np. drewno) w całości z Polski lub innych krajów niskiego ryzyka, podlegają mniej rygorystycznym obowiązkom w zakresie należytej staranności.
dla mikro i małych przedsiębiorców, którzy są pierwotnymi operatorami (np. właściciele lasów sprzedający drewno), Komisja proponuje:

jednorazową, uproszczoną deklarację w systemie IT zamiast regularnych, skomplikowanych oświadczeń.
automatyczne uznanie danych dostępnych już w krajowych rejestrach (np. leśnych), co eliminuje konieczność ręcznego wprowadzania informacji.

Niezależnie od uproszczeń, każdy podmiot wprowadzający objęte EUDR produkty na rynek musi zapewnić spełnienie trzech warunków, które pozostają bez zmian:

Zero wylesiania: Produkty muszą pochodzić z terenów, które nie zostały wylesione ani zdegradowane po 31 grudnia 2020 r. (jest to kluczowa, niezmienna data graniczna).
Legalne pozyskanie: Produkty muszą być wyprodukowane zgodnie z prawem kraju pochodzenia (dotyczy to przepisów środowiskowych, pracowniczych, podatkowych itp.).
System należytej staranności (DDS): Firma musi posiadać i wdrożyć system analizy i oceny ryzyka, który potwierdza, że produkt spełnia dwa powyższe warunki. Oświadczenie DDS jest składane w unijnym systemie informatycznym.

Więcej o EUDR: https://www.gov.pl/web/klimat/eudr-informacje oraz w propozycja w wersji anglojęzycznej https://environment.ec.europa.eu/document/download/15e6d00c-28bc-48db-9b32-b485742d372b_en?filename=Proposal%20for%20a%20Regulation%20-%20EUDR.pdf

Autor: Joanna Kotowicz, Menedżer ds. wsparcia sprzedaży produktów ESG, PKO Bank Polski