Dotacje na rozwiązania „dual use”: Jak zbudować silniejszą firmę i bezpieczniejszą Polskę?

Dotacje na rozwiązania „dual use”: Jak zbudować silniejszą firmę i bezpieczniejszą Polskę?

W dzisiejszych czasach, kiedy bezpieczeństwo staje się priorytetem, polskie firmy mają wyjątkową szansę na rozwój i zdobycie dużego wsparcia finansowego. Mowa o technologiach oraz produktach tzw. „dual use”, czyli podwójnego zastosowania– cywilnego i wojskowego.

Dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz samorządów to idealny moment, aby zainwestować w innowacje, które służą zarówno rozwojowi biznesu, jak i obronności kraju.

Co to jest rozwiązanie „dual use”?

Mówiąc najprościej, rozwiązanie „dual use” (podwójnego zastosowania) to takie rozwiązanie, które sprawdza się w codziennym, cywilnym życiu, ale ma też kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i obronności.

Przykłady rozwiązań z podwójnym zastosowaniem:

• drony (bezzałogowe statki powietrzne): wykorzystywane w rolnictwie do monitorowania upraw czy przez firmy do inspekcji infrastruktury, a jednocześnie niezbędne dla wojska w misjach zwiadowczych.
• systemy cyberbezpieczeństwa: chronią dane firmowe i banki, ale są też fundamentem dla ochrony infrastruktury krytycznej i systemów obronnych.
• druk 3D: używany do szybkiego prototypowania w przemyśle, ale także do produkcji części zamiennych dla sił zbrojnych w terenie.
• sztuczna inteligencja (AI): służy do analizy danych biznesowych, ale jej algorytmy mogą być wykorzystane w rozpoznawaniu zagrożeń i systemach zarządzania kryzysowego.
• materiały kompozytowe: lżejsze i wytrzymalsze elementy stosowane w lotnictwie cywilnym i motoryzacji, a także w lekkich pancerzach pojazdów wojskowych.

Możliwe źródło wsparcia: Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO)

Najważniejszą nowością w polskim systemie wsparcia jest powołanie Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) w ramach rewizji Krajowego Planu Odbudowy (KPO).

Kluczowe fakty o FBiO

  (źródło: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej)

FBiO ma na celu wzmocnienie odporności i bezpieczeństwa państwa, inwestując w przedsiębiorstwa i samorządy. Około połowa środków zostanie przeznaczona na projekty realizowane na poziomie lokalnym.

Na co firmy i samorządy dostaną pieniądze?

Środki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) będą kierowane na cztery główne obszary inwestycyjne, które mają bezpośrednie lub podwójne znaczenie dla obronności:

1. Infrastruktura ochrony cywilnej
   Co to obejmuje? budowę, modernizację i doposażenie np. schronów, ujęć wody pitnej, magazynów żywności, które mają służyć ludności cywilnej w sytuacjach kryzysowych.
2. Infrastruktura podwójnego zastosowania
   Co to obejmuje? modernizację obiektów, które w czasie pokoju są cywilne, ale w razie potrzeby mogą służyć celom obronnym. Przykładami są drogi, mosty, tunele, lotniska i lądowiska.
   
3. Modernizacja przemysłu oraz B+R
   Co to obejmuje? wzrost zdolności produkcyjnych polskich firm zbrojeniowych (np. zakup nowoczesnych maszyn), a także wsparcie dla badań i rozwoju nad innowacyjnymi rozwiązaniami dual use.
4. Cyberbezpieczeństwo
   Co to obejmuje? inwestycje w rozbudowę systemów ochrony infrastruktury krytycznej, tworzenie bezpiecznych centrów danych oraz wsparcie dla samorządów w obszarze ochrony cyfrowej.

Inne programy wsparcia dla dual Use

Oprócz głównego Funduszu FBiO, Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) uruchamia programy celowane, wspierające przedsiębiorców na wczesnym etapie rozwoju innowacji.

Na lata 2025-2029 zaplanowano program „Wsparcie kompetencji w obszarze innowacji dual-use” z budżetem ok. 22 mln zł (źródło: Ministerstwo Rozwoju i Technologii). Program ten koncentruje się na:

• akceleracji startupów: intensywne wsparcie dla firm rozwijających technologie dual use.
• budowie sieci mentorów: tworzenie społeczności ekspertów, którzy pomagają we wdrożeniu technologii cywilnych do sektora obronnego.
• wsparciu transferu technologii: Łączenie naukowców i innowatorów z potrzebami wojska i przemysłu.

Kto może ubiegać się o dotacje?

Dotacje na dual use są otwarte dla szerokiego grona podmiotów. Skorzystać mogą:

1. mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP): to one stanowią głównego beneficjenta dotacji na innowacje.
2. duże przedsiębiorstwa: szczególnie te z sektora zbrojeniowego i bezpieczeństwa, które planują modernizację i zwiększenie produkcji.
3. firmy cywilne: przedsiębiorstwa, które obecnie działają na rynku cywilnym (np. IT, robotyka, drony), ale chcą dostosować swoje produkty do wymagań sektora obronnego.
4. Jednostki Samorządu Terytorialnego (JST): gminy i powiaty, które będą inwestować w infrastrukturę ochrony cywilnej (np. schrony, wodociągi).

Jak się przygotować?

Chociaż główne nabory z Funduszu FBiO są przewidziane na połowę 2026 roku, to już teraz należy:

1. zidentyfikować potencjał „dual use”: czy Twój produkt (lub pomysł) może służyć zarówno firmom, jak i bezpieczeństwu państwa?
2. monitorować harmonogramy: śledź informacje publikowane przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (KPO.gov.pl) oraz Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK).
3. przygotować wstępną dokumentację: projekty dual use wymagają szczegółowej analizy technicznej i rynkowej, potwierdzającej ich podwójne zastosowanie.

Inwestowanie w technologie podwójnego zastosowania to strategiczny kierunek, który łączy bezpieczeństwo narodowe z komercyjnym sukcesem. Jest to unikalna szansa, aby Twoja firma stała się częścią nowoczesnej i odpornej gospodarki.

Autor: Joanna Kotowicz, Menedżer ds. wsparcia sprzedaży produktów ESG, PKO Bank Polski