Wyszukiwanie

logo PKO logo Energia Transformacji

Koszty energii to dziś jedno z największych wyzwań dla przedsiębiorstw. Dlatego coraz więcej przedsiębiorstw szuka sposobów, aby zużywać jej mniej i płacić niższe rachunki.

Dobra wiadomość jest taka, że banki wspierają takie działania. Oferują specjalne produkty finansowe dla przedsiębiorstw, które inwestują w efektywność energetyczną. Jednym z takich rozwiązań jest kredyt obrotowy ProEnergy w PKO BP.

Istota kredytu ProEnergy

Kredyt ProEnergy zachęca przedsiębiorcę do zmniejszania zużycia energii. Zasada działania jest prosta: im bardziej przedsiębiorstwo ogranicza swoją energochłonność, tym niższe mogą być koszty jego kredytu. Postępy sprawdzane są raz w roku. Jeśli podmiot osiągnie ustalony próg oszczędności energii, wówczas w kolejnym okresie może zapłacić mniej za finansowanie.

Sens wskaźnika KPI, czyli jak obiektywnie mierzyć efektywność

W kredycie kluczowe jest to, jak mierzymy efektywność energetyczną. Aby wynik był wiarygodny, nie wystarczy patrzeć jedynie na to, czy przedsiębiorstwo zużywa mniej energii.

Dlaczego? Spadek zużycia może wynikać np. z ograniczenia produkcji i być sygnałem problemów, a nie poprawy efektywności energetycznej.

Dlatego stosuje się wskaźnik KPI zdefiniowany jako zużycie energii w odniesieniu do skali działalności przedsiębiorstwa. Skalę tę określa tzw. wielkość charakterystyczna, która może być wyrażona jako liczba produktów, liczba klientów, powierzchnia budynków czy ilość przewiezionych towarów. Dzięki temu można ocenić, czy przedsiębiorstwo rzeczywiście działa efektywniej.

Jak wygląda to w praktyce? Mechanizm jest prosty. Przedsiębiorstwo ustala punkt wyjścia tzw. KPI bazowy, oparty na danych z ostatniego roku, a następnie w kolejnych latach stopniowo poprawia ten wskaźnik zgodnie z przyjętymi zobowiązaniami.

Wyniki są monitorowane co roku, a na koniec okresu kredytowania przedsiębiorstwo powinno osiągnąć łączny, zaplanowany poziom poprawy, będący sumą wyników z poszczególnych lat.

Od tego, czy przedsiębiorstwo osiągnie wyznaczony poziom poprawy w danym roku, zależy wysokość kosztów kredytu w kolejnym okresie.

Jak zdefiniować wielkość charakterystyczną do wskaźnika KPI

Wielkość charakterystyczna, stanowiąca mianownik wskaźnika KPI, ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego korzystania z kredytu ProEnergy. To do niej odnoszone jest zużycie energii, dlatego powinna ona w odpowiedni sposób odzwierciedlać specyfikę działalności danego przedsiębiorstwa.

Poniżej przedstawiono przykłady doboru mianownika w zależności od profilu działalności.

  1. W przypadku zakładu produkcyjnego sprawa jest najprostsza. Wielkością charakterystyczną jest ilość wytworzonego produktu. Wskaźnik KPI może więc oznaczać zużycie energii na 1 tonę wyprodukowanych towarów lub na 100 szt. wyprodukowanych artykułów.
  2. W przypadku floty pojazdów wielkością charakterystyczną może być wykonana praca przewozowa. Wskaźnik KPI oznacza wtedy zużycie energii (paliwa lub energii elektrycznej) na 1000 tonokilometrów. Wymiana pojazdów na bardziej oszczędne lub wprowadzenie zasad eco-drivingu bezpośrednio poprawia ten wynik.
  3. W przedsiębiorstwach zarządzających budynkami i wynajmujących powierzchnię nie ma „produktu” w tradycyjnym rozumieniu. Dlatego wielkością charakterystyczną jest powierzchnia. Wskaźnik KPI to zużycie energii na 1 metr kwadratowy. Działania takie jak ocieplenie dachu czy wymiana okien znacząco obniżają ten wskaźnik.
  4. W piekarni zużycie energii można odnieść do ilości produkcji, np. do 1 tony zużytej mąki lub 1 tony wyrobów piekarniczych.
  5. W magazynach z chłodniami, wskaźnik KPI może oznaczać zużycie energii na 1 metr sześcienny pojemności chłodni.

Przykładowe plany na optymalizację energetyczną z ProEnergy

Aby lepiej zrozumieć mechanizm działania, rozważmy przykład zakładu produkcyjnego (np. fabryki opakowań), który korzysta z kredytu ProEnergy przez 4 lata. Przedsiębiorca wybiera jako wielkość charakterystyczną 1 tonę wyprodukowanej tektury i na tej podstawie wyznacza bazowy wskaźnik KPI, dzieląc roczne zużycie energii przez wielkość produkcji.

Przykładowy harmonogram poprawy efektywności energetycznej może wyglądać następująco:

Rok 1 (Cel: 2% redukcji względem wartości bazowej KPI) – zakład przeprowadza szybką i stosunkowo bezinwazyjną modernizację – całkowitą wymianę oświetlenia hali na źródła LED i uszczelnienie instalacji sprężonego powietrza. Próg zostaje osiągnięty, a klient otrzymuje obniżenie marży kredytu, które obowiązuje przez okres kolejnych 12 miesięcy. Wartość obniżenia marży ustalana jest indywidualnie z klientem przed podpisaniem umowy.  

Rok 2 (Cel: 5% redukcji skumulowanej tj. względem wartości bazowej KPI) – modernizacja linii produkcyjnej i wymiana silników na nowe (klasa IE4) sterowane falownikami. Ta modernizacja przynosi 3% dodatkowych oszczędności, zwiększając ich łączny efekt. Zatem obniżenie marży jest utrzymywane także w kolejnym roku obowiązywania finansowania.

Rok 3 (Cel: 8% redukcji skumulowanej) – wdrożenie systemu odzysku ciepła ze sprężarek oraz maszyn produkcyjnych w celu ogrzewania hali w okresie zimowym.

Rok 4 (Cel: 10% redukcji skumulowanej) – optymalizacja i wdrożenie systemu zarządzania energią, które automatyzuje pracę najważniejszych układów na hali.

Dzięki temu przedsiębiorstwo stopniowo poprawia efektywność energetyczną, dostosowując tempo inwestycji do swoich możliwości. Osiąganie kolejnych progów redukcji energochłonności pozwala obniżać koszty kredytu, a w efekcie prowadzić nowocześniejszy i oszczędniejszy biznes.

Co w sytuacji, gdy przedsiębiorca prowadzi zróżnicowaną działalność i nie da się wskazać jednej prostej wielkości charakterystycznej?

Przykładem może być zakład przetwórstwa spożywczego produkujący soki (w litrach), dżemy (w słoikach) oraz mrożonki (w tonach). Jak w takiej sytuacji dobrać jedną, wspólną wielkość charakterystyczną dla całego zakładu?

W takim przypadku stosuje się tzw. produkt ekwiwalentny. Polega on na przeliczeniu różnych wyrobów na jedną wspólną jednostkę, na podstawie ich historycznej energochłonności (np. przyjęto, że wyprodukowanie 1 tony mrożonek pochłania tyle samo energii, co wyprodukowanie 3 tysięcy litrów soku). Sumując te przeliczone wartości z różnych linii, zakład uzyskuje jedną ujednoliconą miarę produkcji (np. tona produktu ekwiwalentnego), do której odnosi się zużycie energii.

Na tej podstawie przedsiębiorca wyznacza bazowy wskaźnik KPI, dzieląc całkowite zużycie energii przez łączną produkcję w przeliczeniu na produkt ekwiwalentny.

Dzięki temu, mimo złożonej produkcji, przedsiębiorstwo może mierzyć efektywność jednym wskaźnikiem i stopniowo obniżać zużycie energii oraz koszty.

Warto też pamiętać, że jeśli w działalności dominuje jeden produkt i to on generuje większość zużycia energii, można oprzeć wskaźnik KPI wyłącznie na nim, pomijając mniej istotne obszary.

Podsumowanie

Kredyt obrotowy ProEnergy w PKO BP to rozwiązanie, które łączy finansowanie z troską o środowisko i efektywność biznesową. Kluczem do pełnego wykorzystania jego możliwości jest właściwe zdefiniowanie wskaźnika KPI, czyli dopasowanie wielkości charakterystycznej do specyfiki działalności przedsiębiorstwa. Dzięki temu klient nie tylko korzysta z bardziej atrakcyjnego finansowania, ale również systematycznie i długofalowo obniża koszty zużycia energii.

 

Nasz ekspert

Agata Zieleniak

Audytor energetyczny, członkini Zrzeszenia Audytorów Energetycznych (numer członkowski: 2236), audytor wiodący Systemu Zarządzania Energią według normy ISO 50001 (numer certyfikatu: ENR 01219173) oraz Systemu Zarządzania Środowiskowego według normy ISO 14001 (numer certyfikatu: ENR 01553253). Członkini stowarzyszenia Sustainable Investment Forum Poland (POLSIF). Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego na Wydziale Chemii oraz Akademii Leona Koźmińskiego na kierunku Zasady Zrównoważonego Rozwoju dla Biznesu. Posiada specjalizację w zakresie nauk technicznych, w tym ogniw wodorowych, układów kogeneracyjnych oraz technologii energetycznych. Współtworzyła pilotażowy układ mikrokogeneracyjny.

Materiały zamieszczone w serwisie Energia Transformacji mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią opinii prawnej ani doradztwa prawnego lub inwestycyjnego. Wszelkie treści dotyczące regulacji prawnych są aktualne na dzień ich publikacji/aktualizacji i nie przedstawiają oceny podlegania lub niepodlegania przez użytkowników serwisu obowiązkom z nich wynikających. Ocena taka powinna być dokonana przez podmiot zobowiązany w oparciu o przepisy powszechnie obowiązującego prawa.

Wszystkie treści zamieszczone w serwisie są wyrazem oceny autorów w dniu publikacji i mogą ulec zmianie. Żadna część, ani całość materiałów nie może być powielana i rozpowszechniania w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób bez uprzedniej pisemnej zgody PKO Banku Polskiego.