ETS co dalej?

Oto najważniejsze propozycje i ustalenia ze szczytu:

1.    ETS Investment Booster (Fundusz Modernizacyjny 2.0)
   Przewodnicząca KE, Ursula von der Leyen, zaproponowała utworzenie specjalnego funduszu o wartości 30 miliardów euro.
   •    Finansowanie: Środki mają pochodzić ze sprzedaży 400 milionów uprawnień do emisji z ogólnej puli.
   •    Cel: Wsparcie projektów dekarbonizacyjnych w przemyśle.
   •    Zasada solidarności: Fundusz ma działać na zasadzie „kto pierwszy, ten lepszy”, ale z gwarantowanym dostępem dla państw o niższych dochodach (w tym Polski).
2. Stabilizacja cen i Rezerwa MSR
   W obliczu wysokiej zmienności cen energii i uprawnień, Rada wezwała do aktywniejszego wykorzystania Rezerwy Stabilności Rynkowej (MSR).
   •    Mechanizm ma pozwolić na szybsze uwalnianie dodatkowych uprawnień na rynek w momentach gwałtownych skoków cenowych, co ma zapobiegać "szokom cenowym" dla przemysłu i konsumentów.
3. Rewizja systemu i "realistyczna trajektoria"
   Komisja Europejska zobowiązała się do przedstawienia pełnej rewizji dyrektywy ETS do lipca 2026 roku. Kluczowe punkty to:
   •    Wydłużenie bezpłatnych uprawnień: Rozważana jest "bardziej realistyczna trajektoria" wycofywania bezpłatnych pozwoleń dla przemysłu po 2034 roku, aby chronić konkurencyjność unijnych firm.
   •    ETS2 (transport i budownictwo): Polska oraz inne kraje regionu postulują dobrowolność lub radykalne odroczenie wejścia w życie systemu ETS2, który obecnie planowany jest na 2028 rok.
4. Kontekst polityczny i "polski sukces"
   Premier Donald Tusk po szczycie ogłosił, że udało się zmienić "filozofię myślenia" w UE. Do grupy państw domagających się zmian (Polska, Włochy, Czechy, Grecja) dołączyły m.in. Niemcy, co otwiera drogę do głębszej reformy. Argumentem za poluzowaniem restrykcji była konieczność ochrony przemysłu w obliczu kryzysu energetycznego zaostrzonego przez sytuację na Bliskim Wschodzie.

Co dalej?
Rada Europejska planuje powrócić do tematu w czerwcu 2026 roku, aby zweryfikować postępy prac Komisji przed oficjalną prezentacją projektów ustawodawczych w lipcu.

Autor: Paweł Legodziński, Menedżer ds. wsparcia sprzedaży produktów ESG, PKO Bank Polski